Sfogliami

"Cultura & Società in Capitanata" N. 37 del 28-04-2022

Sfogliabile

"Cultura & Società in Capitanata" N. 37 del 28-04-2022

  • 60 pagine
  • Pubblicato il 27/04/2022
Free Magazine "Cultura & Società in Capitanata" N. 37 del 28-04-2022
  • cultura
  • società
  • dialetto
  • foggia
  • tonio sereno
  • guido mucelli
Condividi

Testo dello sfogliabile

Letto automaticamente dal PDF: può contenere errori.

Pagina 1

Free Magazine, No profit, diretto da TonioSereno –toniosereno@gmail.com Tutte le gradite e amichevoli collaborazioni sono da intendersi a titolo gratuito Anno II – 28 Aprile 2022 http://toniosereno.altervista.org/-https://capitanata.altervista.org/ In questo numero: Si conclude l’11 maggio, a Vieste, con “Gulliver. E di altri viaggi” la rassegna di teatro per famiglie “DAUNIA FOR KIDS” Attualità culturali, politica, storia, arte, dialettologia e tradizioni popolari 1)Provincia di Foggia: Garantita la continuità delle corse nelle tratte Biccari-Fg e Monte Sant'Angelo-Fg 2)Città di San Severo: Rinnovato il gemellaggio con Bourg en Bresse 3)P.N.R.R.: Il Comune di San Severo partecipa al bando di realizzazione di un nuovo impianto sportivo 4)Città di San Severo: Il messaggio del Sindaco Miglio in occasione del 25 Aprile 5)Concorso nazionale musicale “Umberto Giordano”: Tutto pronto per il 14°Concorso Giordano 6)Writing’s Corner: “L’etimo di Arpi”, il prof. Nando Romano giovedì 12 maggio a “la Magna Capitana” 7)Lucera -“Ritrovati”: Giovedì 21 riflessione sulla guerra con l’installazione di artisti e intellettuali 8)Lions Club Lucera: In piazza il 1°maggiocon iniziative rivolte alla salute, alla prevenzione, al servizio 9)Giornata europea del mare: “VIESTE 4BLUE”, il riconoscimento di “EMD in MY Country 2022” 10)Cremeria letteraria: Roberto Mercadini a Lucera il 02 mag. per presentare i“L’ingegno e le tenebre” 11)Vieste: Si conclude l’11 maggio con “Gulliver. E di altri viaggi” la rassegna di teatro per famiglie 12)Tonio Sereno –La buona pronuncia italiana: la vocale e chiusa [é] –I promessi sposi (Cap. II-2ª parte) 13)Museo del Territorio di Foggia: Dom. 1 maggio 2022, apertura straordinaria, con ingresso gratuito 14)Fondazione dei Monti Uniti di Foggia: “Inchiesta sulla Dogana di Foggia” venerdì 29 aprile 2022 15)DCDDF: F (fuffele -furcone )–Guido Mucelli: ‘U festacchio –Etimi: Cielo 16)Le locandine della cultura e degli spettacoli: 24 eventi della provincia di Foggia

Pagina 22

W é

Siamoallasecondaparte,conaccentazioneortoèpica,delCap.IIdelcelebre romanzostoricodiAlessandroManzoni“Ipromessisposi”nell’edizionedel 1840. Perquantoriguardal’ortoepìa,cotinuiamoadoccuparcideicasiriguardantii verbidellalinguaitalianachevoglionolavocaleeconaccentoacutoochiuso [é]. La vocale e con accento acuto [é]
La vocale edeve essere pronunciata chiusa [é] nei seguenti casi: 4. Nell’imperfetto congiuntivo dei verbi uscenti in ...éssi , ...ésse, ...éssimo , ...éste, ...éssero. Es: IMPERFETTO CONGIUNTIVO
N. 37 del 28-04-2022
Avére ché io avéssi ché tu avéssi ché égli avésse ché nói avéssimo ché vói avéste ché éssi avéssero Crédere ché io credéssi ché tu credéssi ché égli credésse ché nói credéssimo ché vói credéste ché éssi credéssero Condùrre ché io conducéssi ché tu conducéssi ché égli conducésse ché nói conducéssimo ché vói conducéste ché éssi conducéssero

Pagina 29

;N. 37 del 28-04-2022 L’Antologiadialettalefoggianacontinuaad occuparsidiGuidoMucellichenel1960 pubblicaunaraccoltadipoesie,macchiette, canzoniedunmonologoindialettofoggiano, scrittitrail1910edil1960, daltitolo"Pe’te e...pe’me“. “MarioTaronnanellaPrefazioneattribuiscea GuidoMucelli“unumorismoscoppiettante”. Unottimoesempiodi“umorismoscoppiettante”èlapoesiacheviproponiamooggi.Si trattade“’Ufestacchio”,scrittanel1910.

'U FESTACCHIO (1910) 'A festa è accumenzate. Chè poche d'ammuine: Guagliune, trezzelose, segnure e pichescine. 'A casa addò s'abball è 'nu cafè arrezzute, Addò ce àbet' 'a fame e 'a fetenzia cusute. Hann'addubbat' 'a sala cum' 'a 'na gallarije, Chi trasarrije malate, muorte se n'isciarrije ! Stace 'nu lume a gas ch'è probbie 'na schifezza
E 'nu tappete 'nterra de fanghe e de mennezza. Sott' 'u suffitt po', pe' fa cumplet' 'a reggie, Stace 'a felinie appesa ca face da panneggie. Attuorn'attuorne po', pe' fa assettà 'i 'mmetate, Ce stann' 'i duvanett e tre seggie sfunnate. Sop' u bancone nigro, cchiù nigro d' 'u tezzone, Stace 'u bufè accunciate, ma face cumpassione: Paste, resolie e vino, vermut trasparente, E chi s' 'u veve spiss se cagne 'i sentemente.

Pagina 30

< N. 37 del 28-04-2022 Vecine 'nu 'nzevuse stace a sciacquà 'i bicchiere, E n'ate cchiù zenzuse face da cammariere. 'A museca è 'a cchiù bell: Tatonn cu Nannine, Une son' 'a catarre e !'ate 'u mandulline. Mo arriv' 'a nubeltà: mudiste e sartulelle
Ca manc'a farl'apposta, sò tutt quante belle. Me pare 'nu serraglio de scigne ammaestrate
E ognune s'addummann: -Addò l'hann scavate? Mimosa, Margarita, Tanella e Giuseppina, Trisina, Genoveffa, Lucietta e Cuncettina. A ognune l'accumpagne 'a mamma o la ziane, Pe' fa stà 'i giuvenott a posto cu li mane. -Se premettete 'a sale stasera a cumann'ije, E abball cu Lucietta. 'U ess'a dama mije? Te mè, senza fa moss, ije mo me spieg'apprime! - Gnernò, nun ce penzann. Jame Tatò ce sime? E allora allegramente, Tatò 'na polca amplass. Guagliù m'arraccumann, a gire e senza chiass. Jame tre copie in piazza, (chè sò fotografije?)
Se sape 'a megghia copia è semp'a copia mije ! -Oh, nun strengenn ! -E citt ! -Te quist'è n'atu guaie, 'J teng' 'u buste strint ! -Ma n' 'a fenisce maie! Assè. Me, chè respunne, me vuje si o no? A vì, là stà mia matro. Jat'a parlà e po', Si ess'acconsentiscio ije vi rispondarò. -E se n'acconsentiscio e me responn: no, Acconsentiscio tu ca ije ti fuggiarò? Sentite è 'na schifezza, nisciune cavaliere 'A dama pe' crianza ha offerte 'nu bicchiere! Dope c'hann'abballate e hann spezzuliate, Hann fatt'a vedè ca se ne sò scurdate. Guardate 'stu bufè, pare 'nu murteciell ! 'U patrune s' 'u guarde e chiagne 'u puveriell Cume vuless dice: -Ma sò probbie fetiente, S'abball, se pazzeie, ma nun se spenn niente!

Pagina 31

Guardann mo 'a sala se ved' 'a differenza. Ballann, se capisce, se piglie 'a cunfedenza. 'I femmene c'apprime stevene separate, M'ognune tene accuoste 'u spose suje assettate. 'I mamme e li ziane, chè ne parlarne a fà, Chi dorme, chi suspire, chi penz'a cretecà. Sò tutt bbona gente, 'ndecenn mancamente, E guaie si quacche une vuless fa 'u fetente. Sùbbete 'i vit'a lore, 'sti quatt ruffiane, De fa la faccia gialla cum'e la zalfarane. 'A fin'i cunte po', ne sim'arraggiunate, A 'sti figghiole quà pecchè l'hann purtate? Sperann ca l'ascess 'na bbona concenture, Pe' mode c' 'a figghiola se leve d' 'a sventure. -Allora un altro ballo. Mazzurca allegramente. Tatò m'arraccumann, accuorde 'stu strumente! -E' 'nutele ca dice. Pecchè sò fatt vecchie? Ma tenghe, 'ngrazia a Dije, sempe 'na bona recchia. Chiuttost'è 'sta schefosa ca nun se stace attiente
E ca si n' 'a fenesce pigghie e l'abbott' 'i diente. -Suone, 'nfacenn moss, quante sì assaliate! Mannagghie a quann'è state ca m'agghie accumpagnate! - Puozza jettà 'u velene, vuò avè pure raggione? Tiene 'sta faccia tosta cchiù tosta d' 'u matone. Me stache sfecatann: sol, cadenza e re, E quell'a tutt sente fora ca sente a me. -Guè, guè 'nfacite storie ca quà stann' 'i signure E nun vulime fà pe' vuje brutta fegure. Sti copie ca sò asciute so tre àmbele sicche: 'A prime: ess'è ciott e iss'è sicch sicche. S'arraggia 'u pover'ome c' 'a vularrije gerà, Se face ruscie, sude, ma chè fatic'a ffà? -Nannì, però 'u cuntrè nun 'u putime fa, Pecchè assulutamente nun ve pozze gerà! E jame, stringe, mene, te mettiss'a paura? No, ma nun sacce come, s'è smoss' 'a nervatura. =N. 37 del 28 -04-2022

Pagina 32

a N. 37 del 28-04-2022 Tenite 'sta pesante, pe' grazia d' 'u Segnore, Ca mo, se nun m'assett, azzopp 'nterra e more! Guardann po' 'a seconda, è 'nutele ca 'u diche, Parene tale e quale 'a mazza e lu pustìche. Essa me pare probbte 'na pupa de cartone, Iss po' è luonghe e sicche cum'a 'nu lampione. 'A terza copia 'nvece è megghia a tutt quante. Abball il focco-strotto e il tango assai ligante. Essa s'ha cumbenate 'na vesta a decoltelle
Ca m'assemmegghie probbie 'na fodere de 'mbrell: De seta giappunese, guarnita de gallone, Me pare tale e quale ch'è figghia a Re Bastone. Quacche atu ball e po' se metten'a magnà. 'I coppie a core, vecine s'hann stà. 'A tàvele se forme cu tutt' 'i tavuline: Se metten' 'i mesale, 'i vrocche, (¹) 'u pane e 'u vine. Mesale e salviette sò tutt recamate, 'I vrocche e li cucchiare sò d'argiente 'ndurate. Chè bella pulezzije, si addure 'nu curtiell
Tu vaje de facce 'nterra p' 'u fiete squagliatiell. Eppur'è tant' 'a fame de tutt 'sti 'mmetate, Ca pare de vedè tanta cane arraggiate. Dope magnate, 'u vine, pe' giusta reflessione, Ave cagniat'a tutt 'a faccia e l'opinione. Fernute è ogne crianza e ogne gentelezza, Sò tutt frate e sore p' 'a gioia e p' 'a priezza. Tu vit' 'u mmischia ! Financh' 'i prufessure, Se so mmeschiate pure c' 'a folla d' 'i segnure. -Nannì, addò staje? Chè faje ca nun te sente? Po' dice ca sò ije ca vogghie fa 'u fetente. -Tatò nun ce penzann ca stace mmiezz'a amice, E sole 'u Padre Eterno 'a pozza benedice. – Quacche atu ball e po' 'a feste è già fernute, E a l'uteme se dice: -Embè, chi ha avute, ha avute! (¹) -Forchette

Pagina 60

6 http://toniosereno.altervista.org/-https://capitanata.altervista.org/ http://ildialettodifoggia.altervista.org/cultura-societ%C3%A0- magazine.html http://ildialettodifoggia.altervista.org/il- dialetto-di-foggia- magazine.html https://www.youtube.com/channel/UC4fzmtRGOmVp5r1ICpwVWlw email: toniosereno@gmail.com N. 37 del 28 -04-2022

Sfogliami.it

Converti i tuoi pdf in sfogliabili

Converti la tua rivista, libro o catalogo in formato elettronico.
Carica il tuo file PDF, Sfogliami.it pensa al resto. Sfogliami.it è gratis!

Prova subito, è gratis